Sunday, October 29, 2017 - 08:08

Hỏi cung bị can là hoạt động điều tra nhằm thu thập chứng cứ từ lời khai của bị can. Việc hỏi cung bị can được quy định tại điều 131 Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành (năm 2003). Trong bài viết này, tư vấn Việt Luật xin phân tích cụ thể quy định về hỏi cung bị can như sau:

1. Căn cứ pháp lý

Điều 131: Hỏi cung bị can

1. Việc hỏi cung bị can phải do Điều tra viên tiến hành ngay sau khi có quyết định khởi tố bị can. Có thể hỏi cung bị can tại nơi tiến hành điều tra hoặc tại nơi ở của người đó.

Trước khi hỏi cung, Điều tra viên phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 49 của Bộ luật này. Việc này phải được ghi vào biên bản.

Nếu vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Có thể cho bị can tự viết lời khai của mình.

2. Không hỏi cung vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn được, nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.

3. Trong trường hợp cần thiết, Kiểm sát viên có thể hỏi cung bị can. Việc hỏi cung bị can được tiến hành theo quy định tại Điều này.

4. Điều tra viên hoặc Kiểm sát viên bức cung hoặc dùng nhục hình đối với bị can thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 299 hoặc Điều 298 của Bộ luật hình sự.

2. Chuẩn bị hỏi cung bị can

Để hỏi cung đạt kết quả, Điều tra viên phải làm tốt công việc chuẩn bị hỏi cung. Việc chuẩn bị hỏi cung đòi hỏi điều tra viên phải nghiên cứu kĩ hồ sơ để nắm vững nội dung vụ án, nhân thân bị can, qua đó lập kế hoạch hỏi cung.Trong kế hoạch hỏi cung phải dự kiến những vấn đề cần hỏi, dự kiến phương pháp và chiến thuật hỏi cung, dự kiến việc đưa chứng cứ và định thời gian, địa điểm hỏi cung.

3. Thời gian, địa điểm hỏi cung bị can

Ngay sau khi có quyết định khởi tố bị can, cơ quan điều tra phải triệu tập bị can để hỏi cung. Việc hỏi cung bị can phải do Điều tra viên tiến hành. Trong những trường hợp bình thường không hỏi cung vào ban đêm, trường hợp không thể trì hoãn thì được hỏi cung vào ban đêm nhưng phải ghi rõ lí do vào biên bản.

Thông thường, việc hỏi cung được tiến hành tại trụ sở cơ quan điều tra nhưng cũng có thể hỏi cung tại nơi ở của bị can.

4. Nguyên tắc khi hỏi cung bị can

Khi tiến hành hỏi cung phải bảo đảm nguyên tắc khách quan, toàn diện, đầy đủ. Nghiêm cấm việc bức cung hoặc dùng nhục hình. Điều tra viên hoặc kiểm sát viên bức cung hoặc dùng nhục hình đối với bị can phải chịu trách nhiêm hình sự đối với tội danh “Tội dùng nhục hình” (Điều 298) và tội danh “Tội bức cung” (Điều 299) – Bộ luật hình sự 1999.

5. Quy trình hỏi cung bị can và lập biên bản hỏi cung bị can

Trước khi hỏi cung, điều tra viên phải xác định xem có đúng bị can cần được xét hỏi không, phải đọc quyết định khởi tố bị can và giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ. Trong trường hợp hỏi cung có người phiên dịch thì điều tra viên phải giải thích quyền và nghĩa vụ cho người phiên dịch và giải thích cho bị can biết họ được quyền yêu cầu thay đổi người phiên dịch. Nếu hỏi cung có mặt người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can thì điều tra viên phải giải thích cho họ biết quyền và nghĩa vụ rồi mới tiến hành hỏi cung. Bị can được trình bày về những tình tiết của vụ án. Nếu vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Có thể cho bị can tự viết lời khai của mình.

Điều tra viên phải lập biên bản mỗi lần hỏi cung. Biên bản phải ghi đầy đủ lời trình bày của bị can, các câu hỏi và câu trả lời. Trong trường hợp người bào chữa được hỏi cung bị can thì biên bản cũng phải ghi đầy đủ câu hỏi của người bào chữa và câu trả lời của bị can. Nghiêm cấm điều tra viên tự mình thêm bớt hoặc sửa chữa lời khai của bị can. Nếu điều tra viên cố ý thêm, bớt, sửa chữa lời khai của bị can nhằm làm sai lệch nội dung hồ sơ vụ án thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội danh “” tại Điều 300 của Bộ luật hình sự 1999.

Sau khi hỏi cung, điều tra viên phải đọc lại biên bản cho bị can nghe hoặc để bị can tự đọc. Trong trường hợp có bổ sung và sửa chữa biên bản thì bị can và điều tra viên cùng kí xác nhận. Nếu biên bản có nhiều trang thì bị can kí vào từng trang của biên bản. Trong trường hợp bị can tự viết lời khai thì điều tra viên và bị can cùng kí xác nhận tờ khai đó. Nếu hỏi cung bị can có người phiên dịch, người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can thì người phiên dịch và bị can kí vào từng trang của biên bản hỏi cung, người bào chữa, người đại diện hợp pháp của bị can cùng kí vào biên bản hỏi cung.

Nếu việc hỏi cung được ghi âm thì sau khi hỏi cung, phải phát lại để bị can và điều tra viên cùng nghe và kí xác nhận vào biên bản hỏi cung.

Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 (chưa có hiệu lực pháp luật) nhìn chung vẫn giữ đúng tinh thần của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003 hiện hành, tuy nhiên cũng đã bổ sung, làm rõ hơn quy định tại Bộ luật hiện hành, cụ thể: 

"Điều 183. Hỏi cung bị can

1. Việc hỏi cung bị can do Điều tra viên tiến hành ngay sau khi có quyết định khởi tố bị can. Có thể hỏi cung bị can tại nơi tiến hành điều tra hoặc tại nơi ở của người đó. Trước khi hỏi cung bị can, Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa thời gian, địa điểm hỏi cung. Khi xét thấy cần thiết, Kiểm sát viên tham gia việc hỏi cung bị can.

2. Trước khi tiến hành hỏi cung lần đầu, Điều tra viên phải giải thích cho bị can biết rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 60 của Bộ luật này. Việc này phải ghi vào biên bản.

Trường hợp vụ án có nhiều bị can thì hỏi riêng từng người và không để họ tiếp xúc với nhau. Có thể cho bị can viết bản tự khai của mình.

3. Không hỏi cung bị can vào ban đêm, trừ trường hợp không thể trì hoãn được nhưng phải ghi rõ lý do vào biên bản.

4. Kiểm sát viên hỏi cung bị can trong trường hợp bị can kêu oan, khiếu nại hoạt động điều tra hoặc có căn cứ xác định việc điều tra vi phạm pháp luật hoặc trong trường hợp khác khi xét thấy cần thiết. Việc Kiểm sát viên hỏi cung bị can được tiến hành theo quy định tại Điều này.

5. Điều tra viên, Cán bộ điều tra, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên bức cung, dùng nhục hình đối với bị can thì phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật hình sự.

6. Việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.

Việc hỏi cung bị can tại địa điểm khác được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh theo yêu cầu của bị can hoặc của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng."

Như vậy, so với Bộ luật tố tụng hình sự 2003, quy định về hỏi cung bị can trong Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có những điểm mới đáng chú ý sau:

- Trước khi hỏi cung Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên và người bào chữa cho bị can về thời gian, địa điểm hỏi cung.

- Quy định rõ hơn các trường hợp Kiểm sát viên hỏi cung bị can. Cụ thể Kiểm sát viên hỏi cung bị can trong trường hợp bị can kêu oan, khiếu nại hoạt động điều tra hoặc có căn cứ xác định việc điều tra vi phạm pháp luật hoặc trong trường hợp khác khi xét thấy cần thiết.

- Phải ghi âm, ghi hình việc hỏi cung trong các trường hợp:

Việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.

Việc hỏi cung bị can tại địa điểm khác được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh theo yêu cầu của bị can hoặc của cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.

Văn bản pháp luật:

Bộ luật tố tụng hình sự 2003

Bộ luật tố tụng hình sự 2015

ĐỂ BIẾT THÊM THÔNG TIN PHÁP LÝ HOẶC SỬ DỤNG DỊCH VỤ QUÝ KHÁCH VUI LÒNG LIÊN HỆ
CÔNG TY TƯ VẤN VIỆT LUẬT
 
Liên hệ yêu cầu dịch vụ hỗ trợ vui lòng gọi: 0935 886 996 ; Hotline: 0985 989 256 - 0965 999 345
 
Văn phòng Tại Hà Nội:
Địa chỉ: Số 8 ngõ 22 Đỗ Quang (trên đường Trần Duy Hưng),  Cầu Giấy, Hà Nội
Tel: 02436 856 856 -  02437 332 666 - Email: congtyvietluathanoi@gmail.com
Văn phòng Tại TP Hồ Chí Minh:
Địa chỉ: Địa chỉ: Số 491/1 Trường Chinh, Phường 14, Q. Tân Bình, TP.HCM
Tel: 0968 29 33 66
Hãy nhấc máy gọi 1900 6199 để được tư vấn luật hoàn toàn miễn phí. Chúng tôi với đội ngũ luật sư, chuyên viên tư vấn giỏi, uy tín, và có tính chuyên nghiệp, tính quốc tế cao, có thể  đáp ứng đầy đủ yêu cầu của khách hàng tốt nhất.

Facebook comments